CV Hazırlarken Dikkat Edilecekler: 12 Maddelik Kontrol Listesi

CV hazırlarken dikkat edilecekler iki grupta toplanıyor: içerikte yapılan hatalar ve sunumda yapılan hatalar. İlk grup işe alım uzmanının güvenini, ikinci grup özgeçmişinin okunabilirliğini etkiliyor. Aşağıda göndermeden önce tek tek geçebileceğin on iki maddelik bir kontrol listesi var. Her maddede neye bakacağını ve nasıl düzelteceğini kısaca anlatıyoruz.

Önce içerik: altı madde

1. İlanı oku ve özgeçmişi ona göre ayarla

Gönderilen özgeçmişlerin çoğu ilanın dilini hiç kullanmıyor. İlandaki üç dört şartı işaretle, özgeçmişinde karşılığı olan deneyimleri öne çıkar. Bunu her başvuruda yeniden yapmak zahmetli; ama başvurunun fark edilmesini en çok bu etkiler.

2. Yalnızca gerçeği yaz

Olmayan bir beceriyi ya da yapmadığın bir işi yazmak, mülakatta ilk sorulan konuya dönüşüyor. İşe girişte hizmet dökümü ya da referans üzerinden doğrulama da yapılabiliyor. Bilmediğin bir şeyi "temel düzey" diye belirtmek, hiç yazmamaktan da yanlış yazmaktan da iyidir. Konuyu dürüst özgeçmiş yazısında ayrıntılı anlattık.

3. Rakamı bildiğin kadar yaz

"Satışları artırdım" demek yerine "bölge satışlarının yüzde 12 artmasına katkı verdim" demek daha güçlü; ancak rakamın doğru olması şart. Kesin bilmiyorsan "yaklaşık" ya da "ortalama" kelimesini kullan ya da rakamı hiç yazma.

4. Tarihleri tutarlı ve aralıksız yaz

Her iş için ay ve yıl yaz. Tarih biçimini baştan sona aynı tut ("03/2022 – 08/2024" gibi). Boşluk varsa tek satırlık bir açıklama ("İş arama dönemi", "Kurs ve sertifika programı") okuyanın aklındaki soruyu kapatır.

5. İlgisiz bilgiyi çıkar

İlkokul bilgisi, ilgisiz hobiler, TC kimlik numarası ve tam ev adresi özgeçmişte yer almamalı. Hangi bilgilerin gerekli olduğunu kontrol listesi yazısında sıraladık.

6. Ayrılış nedenini yazma

İşten neden ayrıldığın mülakatta sorulursa kısa ve sakin anlatılır; özgeçmişe yazılmaz. Eski işvereni kötüleyen bir ifade, hangi sebeple olursa olsun, aleyhine çalışır.

Sonra sunum: altı madde

7. Sade ve tek sütunlu düzen kullan

İki sütun, tablo, ikon ve fotoğraf kolajları işe alım yazılımlarında metin sırasını bozabilir. Başlıkları herkesin bildiği adlarla yaz. Düzen konusunda ATS uyumlu format yazısına bakabilirsin.

8. Uzunluğu kontrol et

Bir ya da iki sayfa çoğu başvuru için yeterli. Üç sayfaya uzayan bir özgeçmiş genellikle tekrar eden maddelerden oluşuyor. En eski ve en ilgisiz işleri tek satıra indirmek yeri açar.

9. Yazım ve noktalamayı kontrol et

Otomatik düzeltme "de/da" ve "ki" eklerini her zaman doğru yakalamaz. Metni sesli oku, dikkatini bir cümleye ver ve son olarak başka birine okut. Aynı metne uzun süre bakınca hata görünmez olur.

10. Dosyayı doğru adlandır ve doğru biçimde gönder

"cv_son_son2.pdf" yerine Ad_Soyad_Ozgecmis.pdf gibi sade bir ad kullan. Çoğu zaman PDF güvenlidir; ilan Word istiyorsa Word gönder. Ayrıntı için PDF mi Word mu yazısına göz at.

11. İletişim bilgilerini doğrula

Telefon numarasının doğru yazıldığına ve e-posta adresinin ciddi göründüğüne bak. Eski bir takma ad içeren adres yerine ad ve soyadından oluşan bir adres kullan. Bağlantı eklediysen (LinkedIn gibi) açıldığını dene.

12. Telefonda nasıl göründüğüne bak

İşe alım uzmanı özgeçmişi bazen telefonda açıyor. Dosyayı kendi telefonuna gönder, harflerin okunduğunu, sayfanın yana taşmadığını ve satırların kırılmadığını kontrol et.

Gönderdikten sonra

Başvurunu not al: hangi şirket, hangi pozisyon, hangi tarih ve hangi sürümü gönderdin. Bir hafta içinde dönüş olmazsa kısa ve kibar bir takip e-postası gönderebilirsin. Kaç başvuru yaptığını ve hangi özgeçmişin ne tepki aldığını izlemek, hangi ilanlarda daha çok dönüş aldığını görmeni sağlar.

En sık yapılan üç hata

• Başka bir şirketin adının kalması: Önceki başvurudan kopyalanan bir ön yazıda eski şirket adı kalırsa başvuru hemen elenir.
• Bölümlerin tutarsız olması: Bir iş "2022 Mart", diğeri "03.2023" biçiminde yazılırsa özgeçmiş dağınık görünür.
• Ön yazının atlanması: Özellikle kariyer değiştirirken kısa bir ön yazı farkı açıklamaya yardım eder. Ön yazı rehberimiz dört paragraflık bir iskelet veriyor.

Mesleğine göre dikkat edilecek noktalar

Mavi yaka ve teknik işler: Kullandığın makine, ekipman ve ölçü aletlerini tek tek yaz; mesleki yeterlilik belgesi ve ehliyet gibi belgeleri belirt. Vardiya, saha ya da seyahat uygunluğunu açıkça söylemek zaman kazandırır.

Satış ve müşteri hizmetleri: Hedeflere ve müşteri sayısına dair rakamlar bu alanda en çok aranan bilgi. Bildiğin kadarını yaz, bilmediğini uydurma.

Ofis ve idari işler: Kullandığın programları (ofis yazılımları, muhasebe ya da ERP programları) ve seviyeni belirt. Klasörleme, dosyalama ve raporlama gibi düzen gerektiren işleri öne çıkar.

Sağlık ve eğitim: Diploma, ruhsat ve sertifika bilgileri başlangıç şartı. Bu belgelerin adlarını, veren kurumu ve tarihini eksiksiz yaz.

Aynı maddenin iki hali

Dikkat edilecekler listesini uygulamak, aynı bilginin nasıl farklı okunduğunu da gösteriyor. Aşağıdaki örnek kurgusal bir depo çalışanına ait.

• Önce: "Depoda çalıştım, mal kabul ve sevkiyat yaptım, çok çalışkanım."
• Sonra: "Gelen malzemeleri sayıp sisteme girdim, sevkiyat hazırlıklarını yaptım, haftalık stok sayımına katıldım."

İkinci hâlde "çalışkanım" gibi kanıtı olmayan bir sıfat yok; bunun yerine okuyucu işin ne olduğunu görüyor.

Her başvurudan önce beş dakikalık mini liste

1. İlandaki en önemli üç şart özgeçmişin üst yarısında görünüyor mu?
2. Şirket ve pozisyon adı doğru mu (ön yazıda ve e-posta konusunda)?
3. Telefon ve e-posta güncel mi?
4. Dosya adı sade ve doğru mu?
5. Dosya telefonda açılıyor ve okunuyor mu?

Yeni mezunlar için ek notlar

Deneyimin azsa özgeçmişin üst kısmına kısa bir özet ve okul projelerini koy. Not ortalaman yüksekse yaz, düşükse zorunlu olmadıkça belirtme. Staj, gönüllülük ve kulüp çalışmaları gerçek deneyim sayılır; bunları iş deneyimi gibi anlat ve ne öğrendiğini kısa bir cümleyle söyle.

Her başvuruda neyi sabit, neyi değişken tutmalı?

Her ilan için sıfırdan yazmak zorunda değilsin. Sabit tutabileceklerin: iletişim bilgilerin, eğitimin, diller, sertifikalar ve iş geçmişinin temel iskeleti (unvan, şirket, tarih). Değiştirmen gerekenler: özetin, iş maddelerinin sırası ve vurgusu, beceri listesinin öncelik sırası ve ön yazı. Bu ayrım hem zaman kazandırır hem de belgelerin birbiriyle çelişmemesini sağlar.

Mülakata çağrıldığında özgeçmişle tutarlı kal

Özgeçmişte yazdığın her cümle mülakatta karşına çıkabilir. Göndermeden önce her maddeye bir hikâye hazırlamak iyi bir alışkanlık: ne oldu, sen ne yaptın, sonuç ne çıktı. Rakam verdiysen nereden geldiğini hatırla. Özgeçmişte olmayan bir şeyi mülakatta büyütmek de aynı derecede sorunlu. Özgeçmiş ve konuşma birbirini tamamlamalı, birbirinden farklı bir kişi çizmemeli.

Özgeçmişle ilgili dört yaygın yanlış inanış

• "Ne kadar renkli, o kadar dikkat çeker." Çoğu işe alım yazılımı rengi değil metni okur. Renkli ve kutulu düzen, metin sırasını bozarak başvurunun gözden kaçmasına yol açabilir.
• "Ne kadar çok beceri yazarsam o kadar iyi." Uzun bir beceri listesi, ilanla ilgisiz maddelerle dolunca asıl güçlü yanlarını gölgeliyor. İlanla ilgili beş altı beceri yeterli.
• "Özgeçmiş bir kez hazırlanır, hep aynı gider." Pozisyonlar farklıysa vurgu da farklı olmalı. Ana belge sabit kalabilir, ama özet ve madde sırası her ilanda değişmeli.
• "Ön yazı artık kimse okumuyor." Her başvuruda okunmayabilir, ama okunduğu yerde fark yaratıyor. İlana özel kısa bir ön yazı, özellikle kariyer değişikliklerinde açıklama fırsatı sunuyor.

Sık sorulan sorular

CV hazırlarken en önemli şey nedir?

İlana uygunluk ve doğruluk. Düzen güzel olsa da içerik ilanla örtüşmüyorsa ya da doğru değilse sonuç değişmez.

özgeçmişte en sık yapılan hata nedir?

Aynı özgeçmişi her ilana göndermek. İkinci sırada yazım hataları ve tutarsız tarihler geliyor.

CV kaç sayfa olmalı?

Bir ya da iki sayfa. Deneyimi az olanlar için tek sayfa daha okunaklıdır.

özgeçmişe fotoğraf koymak zorunlu mu?

Zorunlu değil. Türkiye'de birçok işveren bekliyor; ilan istiyorsa ekle, istemiyorsa kararı sen ver.

CV Motoru bu listede nerede devreye giriyor?

Yukarıdaki on iki maddenin birkaçını CV Motoru senin yerine üstlenir: ilanın şartlarını çıkarıp özgeçmişindeki bilgilerle karşılaştırır, özgeçmişi, ön yazıyı ve başvuru e-postasını o ilana göre hazırlar ve çıktıyı sade, tek sütunlu PDF ve Word olarak verir. Sende olmayan bir deneyimi eklemez; kaynakta bulunmayan rakam ve beceriler kabul edilmez. Fotoğrafı ve telefonu her ilan için tek tıkla gizleyebilirsin. Son kontrolü, yani özgeçmişin senin sesinle yazıldığını ve doğru olduğunu görmek, yine sana kalıyor. Mevcut özgeçmişinin durumunu görmek için ücretsiz kontrolü deneyebilirsin.

Özetle: ilana göre ayarla, doğruyu yaz, tutarlı ve sade tut, telefonda ve başkasının gözüyle kontrol et. On iki maddeyi bir kez geçtiğinde sonraki başvurular çok daha hızlı çıkar.